Ресей Федерациясының Конституциялық Соты азаматтардың өтініштері бойынша істерді қарау кезінде конституциялық сот ісін жүргізудің міндетті субъектілері (VERITAS LEGIS JOURNAL, 2025)
Мақала Ресей Федерациясының Конституциялық Соты азаматтардың шағымдары бойынша заңдардың конституциялылығын қарастыру кезінде конституциялық сот өндірісінің субъектілік құрамын зерттеуге арналған. Конституциялық Сот РФ және процессқа қатысушы тараптар сияқты міндетті субъектілердің құқықтық мәртебесі, сондай-ақ олардың сот процестің әртүрлі сатыларындағы рөлі талданады. Ерекше назар конституциялық сот өндірісінің ерекшелігіне аударылады, ол Конституцияның үстемдігін қамтамасыз етуге, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға және нормативтік-құқықтық актілердің конституциялылығын тексеруге бағытталған ерекше сот әдісі болып табылады. Субъектердің құқықтық негіздері мен процессуалдық өкілеттіктері, дәлелдемелерді жинау мен шешім қабылдауға қатысу ерекшеліктері, сондай-ақ конституциялық бақылаудың шетелдік жүйелерімен салыстырмалы аспектілері қарастырылады. Мақала Конституциялық принциптер мен нормаларды сақтау маңызды екенін, сондай-ақ Конституциялық Сот РФ-нің конституциялық бақылаудың жоғарғы органы ретіндегі бірегей рөлін ерекше атап көрсетеді.Жүргізілген талдау аясында қатысушыларды міндетті субъектілер қатарына жатқызу өлшемдері айқындалып, олардың өтініш берушінің іс жүргізушілік кепілдіктерін қамтамасыз етудегі маңызы негізделеді. Міндетті қатысушылар құрамының конституциялық шағымның жол берімділігіне, істі қарау шектеріне және құқық қолданудың қорытынды нәтижесінің сапасына ықпалына ерекше назар аударылады. Конституциялық соттық қорғаудың тиімділігін арттыру мақсатында тараптардың іс жүргізушілік мәртебесін жетілдіру бағыттары ұсынылады.
Keywords: Конституциялық сот өндірісі; РФ Конституциялық Соты; конституциялық процестің субъектілері; міндетті субъектілер; процестің тараптары; қатысушылардың құқықтары мен міндеттері; конституциялық шағым; азаматтардың құқықтарын қорғау; заңдардың конституциялылығын тексеру; процессуалдық өкілеттіктер