Жерге орналастыру жүйесін цифрландырудың құқықтық аспектілері: халықаралық тәжірибе және Қазақстан үшін болашақ мүмкіндіктер
DOI:
https://doi.org/10.62687/VLJ.1.1.2025.8Кілт сөздер:
цифрландыру, жер ресурстарын басқару, халықаралық тәжірибе, жер қатынастары, жер саясаты, жер заңнамасы, цифрлық құқықтық орта.Аңдатпа
Мақалада Қазақстан Республикасында жер ресурстарын басқару жүйесін цифрландыруға қатысты талдау жүргізілген, соның ішінде құқықтық аспектілер мен ұлттық құқықтық әрі институционалдық ортаға енгізуге болатын әлемдік тәжірибелер қарастырылады. Жаһандану үдерістерінің күшеюі жағдайында жер ресурстарын орнықты басқаруға деген қажеттілік артып келеді. Қазақстанда ақпараттың толық цифрландырылмауы, ауылдық халықтың цифрлық сауаттылығының төмендігі және құқықтық реформалардың біркелкі еместігі сияқты бірқатар кедергілер бар. Халықаралық тәжірибені қолдану мен институционалдық ортаны қалыптастырудың маңыздылығы Эстонияның E-Land моделі мен Сингапурдың геоақпараттық технологиялары мысалында негізделеді. Аталған мәселелерді шешу цифрлық сауаттылықты арттыру, телекоммуникациялық инфрақұрылымды дамыту және жер заңнамасын халықаралық стандарттармен үндестіруді қамтитын кешенді шаралар арқылы ұсынылады. Ұсынылған шаралардың тиімділігі Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық ерекшеліктерін ескере отырып, құқықтық тетіктерді қоса алғанда, әлемдік тәжірибелердің икемділігін бейімдеу арқылы бағаланады. Алынған деректер орнықты дамуға және халықтың өмір сүру сапасын арттыруға ықпал етеді.
